Federal Hükümet neden yasayı değiştirmek istiyor?
Federal Hükümet’in verilerine göre, babalığın ailevi nedenlerle değil, Almanya’da oturma izni elde etmek amacıyla kabul edildiği vakalar sıklıkla görülmektedir.
Bu durumlarda genellikle, Alman vatandaşı olan veya geçerli bir oturma izni bulunan bir erkeğin, yabancı bir annenin çocuğunun babalığını kabul etmesi söz konusudur. Bu kabul sayesinde çocuk da oturma hakkı veya hatta Alman vatandaşlığı kazanabilir. Bu durum, annenin de oturma hakkı kazanmasına yol açabilir.
Federal Hükümet, ikamet hakkının bu şekilde suistimal edilmesini önlemek için mevcut yasaların yeterli olmadığını düşünüyor. Bu nedenle, gelecekte yabancılar dairelerinin bu sürece daha fazla dahil edilmesi planlanıyor. Belirli durumlarda, babalık tanıma işleminden önce, gerçekten bir aile bağı olup olmadığını ya da bu tanıma işleminin öncelikle ikamet hakkı elde etmek amacıyla yapılıp yapılmadığını kontrol etmeleri gerekecek.
Şu anda babalık nasıl tanınıyor?
Alman aile hukukunda babalık tanıma süreci oldukça basit bir şekilde düzenlenmiştir. Bir erkek, annenin onayıyla bir çocuğun babalığını tanıyabilir. Beyanlar, örneğin Çocuk ve Gençlik Dairesi, Nüfus Dairesi, noter veya mahkeme nezdinde resmen tasdik edilir. Bu düzenlemenin amacı, anneler ve çocuklar için süreci kolaylaştırmaktır.
Suistimali önlemek amacıyla 2017 yılında bir kural getirildi: Babalık kaydını yapan makam, suistimal şüphesi fark ederse, Yabancılar Dairesi’ni bilgilendirmelidir. Yabancılar Dairesi ise babalığın sadece oturma izni almak amacıyla kabul edilip edilmediğini incelemelidir.
Ancak federal hükümetin görüşüne göre, bu sistem yeterince işlevsel değil. Bunun nedeni, babalık kayıtlarını tutan resmi makamların dolandırıcılık belirtilerini çoğu zaman fark edememesi. Bu nedenle yeni yasa, belirli durumlarda yabancılar dairesinin otomatik olarak sürece dahil edilmesini öngörüyor.
Yeni yasa ile neler değişecek?
Yeni yasaya göre , belirli durumlarda babalık, Yabancılar Dairesi'nin onayı alındıktan sonra geçerlilik kazanacak. Ayrıca, Yabancılar Dairesi'nin onayı olmadan babanın doğum siciline kaydedilmesi de mümkün olmayacak.
Yeni yasaya göre, ebeveynler arasında sözde “oturma izni açısından dengesizlik” olması durumunda Yabancılar Dairesi’nin onayı gerekmektedir. Bu, ebeveynlerden birinin oturma izni statüsü sağlamken, diğerinin ise hiç oturma izni bulunmaması veya zayıf bir oturma iznine sahip olması durumlarını ifade etmektedir.
Örneğin, aşağıdaki durumlarda bu geçerlidir:
- Ebeveynlerden biri Alman vatandaşlığına veya yerleşim iznine sahipken, diğer ebeveynin sadece geçici oturma izni veya hoşgörü belgesi varsa,
- ebeveynlerden birinin ülkeden ayrılması gerekiyorsa,
- ebeveynlerden biri sadece Schengen vizesi ile giriş yapmışsa,
- ya da ebeveynlerden biri hâlâ yurtdışında bulunuyorsa ve Almanya’da kesin oturma izni yoksa.
Bu durumlarda, Yabancılar Dairesi, babalığın gerçekten ailevi nedenlerle mi tanındığını yoksa bu tanıma, ikamet hakkı elde etmek amacıyla mı yapıldığını incelemelidir.
Yabancılar Dairesi hangi durumlarda onay vermemeli?
Ancak her durumda Yabancılar Dairesi’nin önceden onay vermesi gerekmez. Tasarıda birkaç istisna yer almaktadır. Buna göre, tanıma işlemini yapan kişinin çocuğun biyolojik babası olduğu kanıtlanırsa, Yabancılar Dairesi’nin onayı gerekli değildir.
Ayrıca, aşağıdaki durumlarda Yabancılar Dairesi'nin onayı gerekmez:
- adamın aynı anneden başka bir çocuğu daha olması,
- anne ve baba evli ise veya doğumdan sonra evlenmişse ve evlilik Almanya’da kayıtlıysa veya
- Ebeveynlerin en az 18 aydır Almanya'da aynı adrese kayıtlı olmaları ve birlikte yaşamaları gerekir.
Kötüye kullanımın söz konusu olmadığını gösteren diğer durumlar arasında, babanın düzenli olarak nafaka ödemesi veya çocukla düzenli bir iletişim içinde olması sayılabilir.
Böylelikle federal hükümet, gerçek ailelerin gereksiz yere yük altında kalmamasını sağlamak istiyor. Bir çocuğun sorumluluğunu gerçekten üstlenen veya gerçek bir aile ilişkisi yaşayan kişiler, bu yasa nedeniyle mağdur olmamalıdır.
Olası bir suistimal nasıl anlaşılır?
Tasarıda, babalığın yalnızca ikamet hakkı elde etmek amacıyla kabul edildiğine işaret eden çeşitli ipuçları belirtilmiştir. Örneğin, Yabancılar Dairesi şunları incelemelidir:
- anne ve baba aynı dili konuşmuyorsa,
- eğer sadece babalık tanıma davası için tanışmışlarsa
- ya da bu tanıma karşılığında para veya başka menfaatler vaat edilmişse.
Bir erkek, birkaç yıl içinde farklı annelerden olan çocukların babalığını defalarca kabul etmiş olsa bile, bu durum gelecekte daha ayrıntılı bir şekilde incelenecek.
Sınav ne kadar sürebilir?
Yabancılar Dairesi, başvuruya ilişkin kararını ilke olarak dört ay içinde vermelidir. Daire bu süre içinde bir karar vermezse, izin otomatik olarak verilmiş sayılır.
Bu düzenleme, işlemlerin gereksiz yere uzamasını ve ailelerin uzun süre belirsizlik içinde kalmasını önlemeyi amaçlamaktadır. İnceleme süreci devam ederken, ilgili kişilerin sınır dışı edilmesine ilke olarak ara verilecektir.
Aldatma veya yanlış beyan durumunda ne olur?
Tasarı, aldatma durumlarında daha ağır yaptırımlar öngörmektedir. Yabancılar Dairesi’nin onayı, yanlış beyan, tehdit, rüşvet veya kurnazca aldatma yoluyla alınmışsa, bu onayın daha sonra geri alınabilmesi öngörülmektedir.
Bunun ciddi sonuçları olabilir. Babalık geriye dönük olarak geçersiz hale gelebilir. Ayrıca, babalıktan veya çocuğun Alman vatandaşlığından kaynaklanan oturma izinleri de bu durumda geri alınabilir.
Ayrıca, Yabancılar Dairesi'nin onayını almak amacıyla kasten yanlış veya eksik bilgi verilmesi, bundan böyle cezalandırılabilir hale gelecek.
AfD ne talep ediyor?
Federal Hükümetin yasa tasarısının yanı sıra, Federal Meclis Cuma günü AfD’nin bir yasa tasarısı hakkında da karar verecek. Bu tasarıda AfD, vatandaşlıkların tanınması konusunda çok daha katı kurallar getirilmesini talep ediyor.
Önerisine göre, ebeveynlerden en az birinin Alman vatandaşı olmaması durumunda Yabancılar Dairesi her zaman otomatik olarak sürece dahil edilecek. Ayrıca, babalığın tanınması için Yabancılar Dairesi’nin onayı bir ön koşul olacak. Erkek, örneğin bir DNA testi yoluyla, çocuğun biyolojik babası olduğunu kanıtlamak zorunda olacak.
Buna ek olarak, AfD, babanın mali durumunun daha fazla dikkate alınmasını istiyor. Erkeğin çocuğun nafakasını ödeyebileceğinden şüphe duyulması halinde, bu durumun da ikamet hakkının kötüye kullanıldığına dair bir işaret olarak değerlendirilebilmesi gerekiyor.
Sonuç: Bu, yabancı aileler için ne anlama geliyor?
Yeni yasa ile çoğu yabancı aile için ilk etapta herhangi bir değişiklik olmayacak. Biyolojik babalar ve istikrarlı aile yapıları hâlâ koruma altında.
Bu yasa, yalnızca ebeveynlerin farklı ikamet haklarına sahip olduğu aileleri ilgilendirir. Özellikle, ebeveynlerden birinin hiç ikamet hakkı olmaması veya çok zayıf bir ikamet hakkına sahip olması, diğer ebeveynin ise sağlam bir ikamet hakkına veya hatta Alman vatandaşlığına sahip olması durumlarında geçerlidir.
Bu durumlarda, Yabancılar Dairesi bundan böyle aile ilişkilerinin istikrarlı olup olmadığını ya da babalığın sadece oturma izni elde etmek amacıyla kabul edilip edilmediğini inceleyecektir. Bu durumlarda, babalık kabul edilmeden önce Yabancılar Dairesi’nin onayı alınmalıdır.
Bu şu anlama geliyor: Çoğu aile için babalık tanıma işlemi hâlâ mümkün. Ancak bazı durumlarda, ilgili kişilerin Yabancılar Dairesi’nin aile ilişkilerini daha ayrıntılı bir şekilde inceleyeceğini hesaba katmaları gerekiyor.
Yasanın kabul edilip edilmeyeceğine 12 Haziran 2026 tarihinde Federal Meclis karar verecek.
