Już w zeszłym tygodniu stało się jasne, że wniosek AfD nie uzyska większości. Po odrzuceniu go w komisji spraw wewnętrznych zapadła teraz również decyzja na posiedzeniu plenarnym. Ale czego dokładnie domagała się AfD – i co oznacza decyzja Bundestagu dla osób ubiegających się o obywatelstwo?
Bundestag odrzuca wniosek AfD
W głosowaniu imiennym 438 posłów zagłosowało przeciwko wnioskowi AfD. Za wnioskiem zagłosowało 134 posłów oraz jeden poseł bezpartyjny.
Podstawą tej decyzji była rekomendacja Komisji Spraw Wewnętrznych. Komisja ta wcześniej przeanalizowała treść wniosku i zaleciła jego odrzucenie. Takie rekomendacje mają duże znaczenie w procedurze parlamentarnej, ponieważ odzwierciedlają stanowisko polityków zajmujących się daną dziedziną.
Wraz z głosowaniem w Bundestagu procedura została zakończona. Wniosek uznaje się za odrzucony na gruncie politycznym i nie będzie dalej rozpatrywany.
Czego konkretnie domagała się partia AfD
W swoim wniosku partia AfD domagała się „kompleksowej reformy prawa o obywatelstwie”. Głównym celem było przede wszystkim cofnięcie zmian wprowadzonych w ramach reformy z 2024 roku.
Kluczowym punktem wniosku AfD była długość pobytu: podczas gdy obecnie do uzyskania obywatelstwa wymagane jest pięć lat legalnego pobytu, AfD chciała ponownie wydłużyć ten okres do ośmiu lat. Dla wielu osób droga do uzyskania niemieckiego paszportu znacznie by się przez to wydłużyła.
Wniosek przewidywał również zaostrzenie przepisów dotyczących znajomości języka. Zamiast obecnie wymaganego poziomu B1, w przyszłości należałoby wykazać się znajomością języka niemieckiego na poziomie B2. Wyjątki od wymogu przedstawienia takiego zaświadczenia miałyby zostać w znacznej mierze zniesione
Ponadto AfD chciała zaostrzyć wymogi dotyczące środków do życia. Zgodnie z tymi planami wnioskodawcy mieliby wykazać, że są w stanie samodzielnie zapewnić sobie środki do życia w perspektywie długoterminowej. Zasada ta obowiązuje już obecnie. Jednak zgodnie z zamierzeniami AfD ewentualne wyjątki – na przykład w przypadku udokumentowanych chorób fizycznych lub psychicznych – miałyby zostać znacznie ograniczone.
Ponadto wniosek przewidywał zaostrzenie kontroli w ramach procedury naturalizacji. W szczególności należało dokładniej sprawdzać, czy wnioskodawcy rozumieją i uznają liberalno-demokratyczny porządek prawny.
Kolejna propozycja dotyczyła osób posiadających status uchodźcy lub status ochrony: zgodnie z wolą partii AfD okresy spędzone w trakcie postępowania azylowego lub w ramach uznanej ochrony nie powinny być w przyszłości uwzględniane przy naturalizacji.
Ponadto partia AfD zażądała, aby osoby, które wjechały do Niemiec nielegalnie, były zasadniczo wykluczone z procesu naturalizacji.
Kilka partii wyraziło sprzeciw wobec wniosku
Podczas debaty w Bundestagu kilka frakcji broniło obowiązujących przepisów dotyczących naturalizacji.
Przedstawiciele CDU/CSU i SPD podkreślili, że obecny pięcioletni okres jest wynikiem kompromisu politycznego, który uwzględnia różne interesy. Uważają to za wyważone rozwiązanie łączące integrację z wymogami dotyczącymi uzyskania obywatelstwa.
Również partie Bündnis 90/Die Grünen i Die Linke opowiedziały się przeciwko zaostrzeniu przepisów dotyczących naturalizacji. Zwróciły uwagę, że Niemcy są krajem imigracyjnym, a naturalizacja odgrywa ważną rolę w integracji społecznej.
AfD argumentowała natomiast, że surowsze przepisy są konieczne, aby zapewnić wartość niemieckiego obywatelstwa.
Podsumowanie: Co oznacza ta decyzja dla osób ubiegających się o obywatelstwo
Decyzja Bundestagu zapewnia przede wszystkim jedno: pewność prawną. Warunki naturalizacji wprowadzone w ostatnich latach pozostają bez zmian – na razie nie należy spodziewać się powrotu do ośmioletniego okresu.
W związku z tym nadal obowiązuje zasada: naturalizacja jest możliwa po pięciu latach legalnego pobytu. Niezmienne pozostają również wymagania dotyczące znajomości języka – niemiecki na poziomie B1.
W kwestii środków utrzymania nadal obowiązuje zasada, że muszą one być zasadniczo zapewnione we własnym zakresie i w perspektywie długoterminowej (bez korzystania ze świadczeń socjalnych). W niektórych przypadkach możliwe są jednak wyjątki.
Ponadto wnioskodawcy muszą opowiedzieć się za liberalno-demokratycznym porządkiem prawnym, potwierdzić swoją tożsamość, wykazać, że nie są karani, oraz zdać egzamin z wiedzy o obywatelstwie (lub przedstawić niemieckie świadectwo ukończenia szkoły lub kształcenia zawodowego).