Yasa ne hakkında?
Federal hükümetin planlarına göre, 1 Nisan 2025'ten sonra Almanya'ya yeni gelen Ukraynalı mülteciler artık vatandaşlık yardımı almayacaklar. Bunun yerine, Sığınmacı Yardım Yasası (AsylbLG) uyarınca yardım alacaklar.
Bu tarihten önce ülkeye giriş yapmış Ukrayna'dan gelen mülteciler için temel olarak herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Ancak, 1 Nisan 2025'ten sonra ülkeye giriş yapmış ve halihazırda vatandaşlık maaşı alan kişiler için durum farklıdır. Bu kişiler için bir geçiş düzenlemesi öngörülmüştür: Yardımlar ilk etapta devam edecek, ancak en geç yasanın yürürlüğe girmesinden üç ay sonra sona erecektir. Bundan sonra, bu kişiler AsylbLG uyarınca yardım alacaklardır.
Tasarı şu anda Federal Meclis'te görüşülüyor. İlk okuma Ocak ortasında gerçekleşti. Şu anda yetkili komisyonlar tasarıyı inceliyor. Nihai kararın 2026 yılının ilk yarısında alınması bekleniyor.
Federal Konsey'in yasayı reddetme nedenleri
Federal Konsey üç büyük eleştiri noktası belirlemiştir:
İlk olarak, federal eyaletlerin masrafları söz konusudur. Vatandaşlık parası federal kaynaklardan, yani Alman devleti tarafından sağlanan paradan finanse edilirken, AsylbLG'ye göre ödenen yardımlar federal eyaletler tarafından karşılanmaktadır.
Federal hükümet bir tazminat vaat etse de, yasada bu konuda bağlayıcı bir düzenleme bulunmamaktadır. Eyaletler, yüksek maliyetlerin kendilerine kalmasından endişe duymaktadır.
İkincisi, daha fazla bürokrasiye karşı uyarıyorlar – özellikle de sözde karma hanelerde. Bunlar, bazı üyeleri vatandaşlık maaşı almaya devam eden, diğerleri ise AsylbLG kapsamına giren ailelerdir. Bu durumda, bir aile için iki kurum sorumlu olur. Gelir ve mal varlığı iki kez kontrol edilmeli, bu da masrafları önemli ölçüde artırır.
Üçüncüsü, eyaletler entegrasyon için bir tehlike görüyorlar. Vatandaşlık parası alanlar, iş bulma merkezleri tarafından destekleniyor ve dil kurslarına, mesleki eğitimlere ve iş arama desteğine erişebiliyorlar.
Bu destek, yeni gelen Ukraynalılar için, sadece AsylbLG (İltica Yasası) uyarınca yardımlar alacak olmaları durumunda büyük ölçüde ortadan kalkacaktır. Federal eyaletlerin görüşüne göre, bu durum entegrasyon üzerinde olumsuz etkiler yaratacaktır, çünkü bu yardımların çoğu Ukraynalıların iş bulmalarına önemli ölçüde yardımcı olmaktadır.
Sadece bu grup için vatandaşlık parası kesilecek mi?
Ayrıca, son tarih (1 Nisan 2025) de eleştirilere neden oluyor. Nedeni: Yasa 2026 yılında görüşülecek, ancak geçmişte yapılan girişlere bağlı olacak. Ödenmiş olan yardımlar geri talep edilmeyecek olsa da, birçok devam eden vaka yeniden incelenip değiştirilmek zorunda kalacak.
Federal eyaletler, bunun resmi kurumlarda çok fazla iş yükü yaratacağı konusunda uyarıyor. Dosyalar, yetki alanları ve bilgi teknolojisi sistemlerinin uyarlanması gerekecek. Bu da hata ve gecikme riskini artıracak.
Federal Konsey bu nedenle daha net bir düzenleme talep etmektedir. Önerisi şudur: Vatandaşlık maaş ından sadece şimdiye kadar herhangi bir yardım almamış Ukraynalılar hariç tutulmalıdır. Bu durumda etkilenenlerin sayısı önemli ölçüde azalacak, ancak idari yük de azalacaktır.
Yasa ile Ukraynalılar için nelerin değişeceği
Son başvuru tarihinden sonra ülkeye giriş yapmış ve vatandaşlık maaşı alan Ukraynalılar için şimdilik herhangi bir değişiklik olmayacak. Yasa yürürlüğe girdikten ve geçiş süresi sona erdikten sonra, bu kişiler sığınmacı yardımları yasasına tabi olacaklar.
Oradaki yardımlar daha düşüktür. Bekar yetişkinler için aylık standart yardım miktarı şu anda vatandaşlık parası için 563 avro, sığınmacılar için ise yaklaşık 455 avrodur. Yardımlar, barınma türüne göre daha da değişebilir.
Olumlu olan, devam eden tıbbi tedavilerin bireysel olarak sürdürülmesi gerektiğidir. Bununla birlikte, dernekler hasta, bakıma muhtaç veya özellikle korunmaya muhtaç kişiler için dezavantajlar konusunda uyarıda bulunmaktadır.
Federal Konsey nedir ve neden yasa için bu kadar önemlidir?
Federal Konsey, federal eyaletlerin temsil edildiği organdır. Federal eyaletleri mali veya organizasyonel olarak etkileyen yeni yasalar için onay vermesi gerekir.
Vatandaş parası yasasında durum böyledir. Bu proje, yeni görevleri ve masrafları eyaletlere aktarmaktadır. Federal Konsey'in onayı olmadan yürürlüğe giremez.
Federal Konsey yasayı reddederse, iki seçenek vardır:
- Yasa tasarısı, federal eyaletlerin eleştirilerini dikkate alacak şekilde değiştirilecek.
- Ya da arabuluculuk komitesine gelir ve burada federal hükümet ile eyaletler bir uzlaşma noktası bulmaya çalışır.
Federal Meclis ve Federal Senato anlaşmaya varamazsa, yasa mevcut haliyle reddedilebilir.
Şimdi ne olacak?
Federal Konsey , 30 Ocak 2026 tarihinde görüşünü kararlaştırmış ve Federal Meclise iletmiştir. Yasa şu anda Federal Meclis'te görüşülmektedir. Bu aşamada değişiklikler hala mümkündür. Yasanın iyileştirilmesi, federal hükümet ile eyaletler arasında siyasi bir uzlaşma sağlanması veya projenin önemli ölçüde ertelenmesi olasıdır.
Önemli olan, federal hükümetin eyaletlere finansman konusunda net taahhütlerde bulunup bulunmayacağı, bürokratik engelleri kaldırıp kaldırmayacağı ve önemli entegrasyon hizmetlerini sürdürüp sürdürmeyeceğidir. Bu sorular cevapsız kalırsa, yasanın uygulanmama riski artar.
Önümüzdeki haftalarda bir uzlaşma sağlanıp sağlanmayacağı ya da Ukraynalılar için planlanan vatandaşlık maaşının eyaletlerin direnişi nedeniyle başarısız olup olmayacağı belli olacak.
