İltica hakkını ortadan kaldırmak
Almanya’da sığınma hakkı bir temel haktır (Anayasa’nın 16a. maddesi). AfD, seçim programında bu temel hakkın mevcut haliyle kaldırılmasını talep etmektedir. Bunun yerine, sığınma hakkının“devlet tarafından tanınanbirlütuf hakkı”na dönüştürülmesi öngörülmektedir. Böylelikle devletin, kimin sığınma hakkı alacağına dair daha fazla karar verme yetkisi olması amaçlanmaktadır.
Saksonya-Anhalt’ta tek başına bir AfD hükümeti bu talebi hayata geçiremez. Bunun için Anayasa’nın 16a maddesi değiştirilmelidir. Ve böyle bir değişiklik için Federal Meclis ve Federal Konsey’de çoğunluk gereklidir.
Ancak Saksonya-Anhalt, Federal Konsey’de bu konuda bir girişim başlatabilir. AfD de seçim programında tam olarak bunu duyuruyor.
Mültecilerin koruma statüsünü her yıl gözden geçirmek
Bu konuda AfD, seçim programında oldukça belirsiz kalmaktadır. Parti, menşe ülkedeki durumun iyileşmesinin Almanya’daki koruma statüsünün kaldırılmasına yol açması için çaba göstereceğini belirtmektedir. Bu amaçla, Saksonya-Anhalt’taki tüm mültecilerin koruma statüsü yılda bir kez gözden geçirilecektir.
Ancak korumanın gözden geçirilmesi veya geri alınması halihazırda mümkündür. Yürürlükteki AB mevzuatı şunu belirtmektedir: Menşe ülk edeki durum kalıcı olarak iyileşmişse ve artık koruma gerekçeleri kalmamışsa, koruma statüsü geri alınabilir.
Böylece, AfD’nin talebi halihazırda AB hukuku tarafından kısmen uygulanmaktadır. Yeni olan tek husus, Saksonya-Anhalt’taki tüm mültecilerin koruma statüsünün yılda bir kez gözden geçirilmesi talebidir.
Önemli: Kural olarak, koruma statüsünün değerlendirilmesi ve karara bağlanması BAMF (Federal Göç ve Mülteciler Dairesi) tarafından yapılır. Bu nedenle, Saksonya-Anhalt Eyalet Hükümeti koruma statüsünü kendi başına değerlendiremez veya iptal edemez.
Menşe ülkeye yapılan seyahatlerin ardından koruma statüsünün kaldırılması
AfD Saksonya-Anhalt’ın görüşüne göre, koruma statüsüne sahip olmasına rağmen menşe ülkesine seyahat edenler, koruma haklarını derhal kaybetmelidir. Parti, örnek olarak Suriye, Afganistan veya Ukrayna’ya yapılan seyahatleri göstermektedir.
Ancak bununla ilgili de halihazırda bir yasa bulunmaktadır. İltica Kanunu’nun 73b. maddesine göre, menşe ülkeye yapılan bir seyahat durumunda, koruma gerekçelerinin artık geçerli olmadığı varsayılır. BAMF bu durumda koruma statüsünü yeniden inceleyebilir ve gerekirse bu statüyü iptal edebilir. Ancak istisnalar mevcuttur ve her vaka ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
İkincil korumayı kaldırmak
Saksonya-Anhalt AfD’si, ikincil korumayı kaldırmak istiyor. Bu koruma, örneğin savaş veya iç savaş nedeniyle menşe ülkelerinde ciddi bir tehlike altında olan kişilere sağlanmaktadır. Bu talebi hayata geçirmek için AfD, Federal Konsey’e bir girişim sunmayı planlıyor.
Ancak, ikincil koruma yalnızca Alman hukukunda yapılacak bir değişiklikle kaldırılmamaktadır. Haziran 2026’dan itibaren bu konu bir AB yönetmeliği ile düzenlenmektedir. Söz konusu yönetmelik, AB genelinde ikincil korumanın hangi koşullarda tanınacağını belirlemektedir.
Dolayısıyla, Almanya ya da tek bir eyalet, ikincil korumayı tek başına değiştiremez veya kaldıramaz. Bunun için AB düzeyinde değişiklikler yapılması gerekir.
2024 Vatandaşlık Yasası'nı geri çekmek
Saksonya-Anhalt AfD’si, Federal Konsey’de 2024 vatandaşlık reformunun geri alınmasını savunmayı planlıyor. Ayrıca, sözde “doğum yeri ilkesi ” de kaldırılmalıdır.
Açıklama: Şu anda, yabancı ebeveynlerin Almanya'da doğan çocukları Alman vatandaşlığı alabilmektedir. Ancak bu, ebeveynlerden en az birinin beş yıldır Almanya'da yasal olarak ikamet etmesi ve süresiz oturma iznine sahip olması durumunda mümkündür. Bu imkân, 2024 yılında Vatandaşlık Kanunu'nda yapılan reformla getirilmiştir.
Ayrıca parti, 2024 tarihli vatandaşlık yasasının yürürlükten kaldırılması için çaba gösterecek. Bu yasa ile, vatandaşlık için gerekli ikamet süresi sekiz yıldan beş yıla indirildi. Ayrıca o tarihten itibaren çifte vatandaşlık da izin verilmeye başlandı.
Saksonya-Anhalt bu kanunları kendi başına yürürlükten kaldıramaz. Vatandaşlık hukuku federal bir konudur. Herhangi bir değişiklik federal düzeyde kararlaştırılmalıdır.
Vatandaşlık sınavı yerine kompozisyon
AfD Saksonya-Anhalt, vatandaşlık sınavını (Almanya’da Yaşam Sınavı) da değiştirmek istiyor. Mevcut 33 çoktan seçmeli sorunun yerine, başvuru sahiplerinin siyasi bir konu hakkında bir kompozisyon yazması öngörülüyor. Bu sayede, aynı zamanda Almanca bilgisi de sınanacak.
Vatandaşlık sınavına ilişkin kurallar federal düzeyde belirlenmektedir. Bu nedenle Saksonya-Anhalt, mevcut sınavı basitçe bir kompozisyonla değiştiremez. Ancak AfD’nin kurduğu bir eyalet hükümeti, Federal Konsey aracılığıyla bir değişiklik yapılması için çaba gösterebilir.
Daha fazla sınır dışı etme
AfD Saksonya-Anhalt’ın programındaki bir diğer talep ise geniş çaplı bir sınır dışı etme harekâtıdır. AfD, ülkeden ayrılma yükümlülüğü bulunan kişileri – yani ikamet hakkı olmayanları – menşe ülkelerine daha hızlı bir şekilde geri göndermek istemektedir. Ülkeden ayrılma yükümlülüğü bulunan suçlular ve tehlike arz eden kişiler öncelikli olarak sınır dışı edilmelidir.
Sınır dışı etme işlemleri konusunda eyalet hükümetlerinin gerçekten büyük bir etkisi vardır. Zira sınır dışı etme işlemlerinin yürütülmesinden eyaletler ve bunların yabancı uyruklu kişilerle ilgili yetkilileri sorumludur.
Bu nedenle Saksonya-Anhalt, örneğin geri gönderme işlemleri için daha fazla personel ve kaynak ayırabilir, işlemleri daha fazla bir araya getirebilir ve belirli vakaları (örneğin suçlular ve tehlike arz eden kişiler) daha hızlı bir şekilde ele alabilir.
Ukraynalılara verilen temel gelir yardımını kaldırmak
AfD Saksonya-Anhalt, savaşın başlangıcından bu yana Almanya’ya gelen Ukrayna’lı mültecilerin bundan böyle temel gelir yardımı almaması gerektiğini talep ediyor. Bunun yerine, bu kişilere Sığınmacı Yardımları Kanunu uyarınca yardımlar sağlanması öngörülüyor. Bu yardımlar genellikle daha düşük tutarda. AfD’ye göre bu durum, geri dönüş için bir teşvik de oluşturacak.
Federal hükümet de şu anda benzer bir değişiklik planlıyor. Federal hükümetin yasa tasarısı, 1 Nisan 2025’ten sonra Almanya’ya giriş yapan Ukraynalıların, bundan sonra vatandaşlık yardımı yerine sığınmacı yardımlarından yararlanmasını öngörüyor.
Ancak federal hükümetin hazırladığı yasa henüz kabul edilmedi. Bunun nedenlerinden biri eyaletlerin direnişidir. Federal Konsey, yasa konusunda endişelerini dile getirmiş ve bu nedenle henüz onay vermemiştir.
Saksonya-Anhalt, Ukraynalılara yönelik yardımları kendi başına değiştiremez. Bunun için federal yasada değişiklik yapılması gerekir. Ancak AfD, Saksonya-Anhalt’ta eyalet hükümetinin başına geçerse, federal hükümetin Federal Konsey’de sunacağı tasarıyı destekleyebilir.
Ukraynalılara sağlanan korumayı sona erdirmek
AfD Saksonya-Anhalt’ın, Ukraynalıları bundan sonra savaş mültecisi olarak tanımama talebi daha da ileri gidiyor.
Açıklama: Ukrayna'dan gelen mültecilerin çoğu, Almanya'da resmi bir sığınma prosedüründen geçmemektedir. Bu kişilere, İkamet Kanunu'nun (AufenthG) 24. maddesi uyarınca geçici koruma tanınmaktadır. Bunun dayanağı bir AB direktifidir.
AB, geçici koruma süresini birkaç hafta önce 4 Mart 2028 tarihine kadar uzattı. Saksonya-Anhalt bu düzenlemeyi kendi başına sona erdiremez. Almanya da AB’nin sağladığı korumayı öylece kaldıramaz. Bunun için düzenlemenin Avrupa düzeyinde değiştirilmesi gerekir.
