Arka plan: Aile birleşimi 2025'ten itibaren durdurulacak
2025 yılının Temmuz ayı sonunda, Şansölye Friedrich Merz (CDU) ve İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt (CSU) liderliğindeki federal hükümet, ikincil koruma hakkına sahip kişilere yönelik aile birleşimini ilk etapta iki yıl süreyle – Temmuz 2027’ye kadar – askıya almaya karar verdi. Bu süre zarfında, diğer tüm şartlar yerine getirilmiş olsa bile, eşler, reşit olmayan çocuklar veya ebeveynler için vize verilmeyecektir.
İstisnalar yalnızca olağanüstü durumlarda mümkündür. Bu istisnalar, acil insani nedenlerin varlığı halinde aile üyelerinin ülkeye girişine izin verir.
Federal hükümet, bu durdurma kararını kamu kurumları ve belediyelerin yükünü hafifletmek amacıyla aldığını açıkladı. SPD, yasayı onaylasa da bunun partinin kendi önerisi olmadığını vurguladı.
Önemli: Aile birleşimi ile ilgili düzenleme, yalnızca ikincil koruma kapsamındaki kişileri ilgilendirir. Tanınmış mülteciler, sığınma hakkı bulunan kişiler ve yerleşim izni sahipleri bu düzenlemeden etkilenmez. Bu gruplar için aile birleşimi hâlâ mümkündür.
Yüzlerce incelenen vakaya rağmen çok az vize
Yeni rakamlar şunu gösteriyor: Aile birleşiminin askıya alınmasından bu yana, zor durumlar için öngörülen düzenleme kapsamında şimdiye kadar sadece iki vize verilmiştir. Bu bilgi, Sol Parti grubunun sorusuna Federal Hükümetin verdiği yanıtta ortaya çıkmaktadır.
Dışişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, toplam 1.325 kişiden oluşan aileler tarafından sunulan 392 adet zor durum başvurusu incelendi. Çoğu durumda, yetkililer yeterli bir zor durumun mevcut olmadığı sonucuna vardı.
Sadece iki vakada özel bir zorluk durumu tespit edildi ve vize verildi. Aralık 2025'ten bu yana başka hiçbir olumlu karar alınmadı.
Sol Parti’nin mülteci politikası sözcüsü Clara Bünger, bu rakamları sert bir şekilde eleştirdi. Çeşitli medya kuruluşlarına yaptığı açıklamada, sonuçların “korkulduğundan daha kötü” olduğunu belirtti. Bünger, bugüne kadarki uygulamayı “binde bir düzeyinde insani yardım” olarak nitelendirdi.
Karşılaştırma amacıyla: 2025 yılının ilk yedi ayında – yani yeni yasanın yürürlüğe girmesine kadar – aile birleşimi kapsamında yaklaşık 7.300 vize verilmişti. Ağustos ile Aralık 2025 arasında buna yaklaşık 150 vize daha eklendi. Ancak bunlar, istisnai durum düzenlemesine dayalı değildi. Bunlar, yeni yasa yürürlüğe girmeden önce onaylanmış vizelerdi.
İkincil koruma kapsamında aile birleşimi – Hangi durumlar zor durum olarak kabul edilir?
Temel olarak, ikincil koruma altındaki kişilerin, özellikle acil insani durumlarda aile fertlerini Almanya’ya getirmeleri hâlâ mümkündür. Bunun yasal dayanağı, İkamet Kanunu’nun 22. maddesinin 1. fıkrasıdır.
Böyle bir istisnai durumun kabul edilebilmesi için çok katı şartların yerine getirilmesi gerekir. Kişisel insani neden, aile birleşiminin askıya alınmasına ilişkin yasal düzenlemeden daha ağır basacak kadar önemli olmalıdır.
Olası nedenler arasında şunlar sayılabilir:
- Menşe ülkedeki tehlikeli veya makul olmayan koşullar: Menşe ülkede aile birliğinin kurulması fiilen imkansızsa (örneğin zulüm veya güvenlik eksikliği nedeniyle).
- Özel insani durumlar: Yurtdışındaki aile üyesinin hastalık, bakıma muhtaçlık veya sadece Almanya'da sağlanabilecek diğer koşullar nedeniyle acil desteğe ihtiyaç duyması.
- Diğer vakalardan açıkça farklı olan sıra dışı bir kişisel kader.
Ayrıca, söz konusu aile üyesinin yurtdışında ikamet etmesi ve Almanya'ya giriş hakkı bulunmaması gerekir. Her bir istisnai durum vizesi, tek tek incelenir. Yasal bir hak söz konusu değildir.
İstisnai durumlar, resmi makamlar tarafından çok titizlikle incelenir
Yasa, istisnai durumlarda aile birleşimi imkânı öngörse de, Dışişleri Bakanlığı’nın bir iç talimatı, yetkililerin uygulamada bu şartları ne kadar sıkı bir şekilde incelediğini ortaya koyuyor.
Bu nedenle, uzun süreli ayrılık ancak aileler en az on yıldır ayrı yaşıyorsa zor durum olarak kabul edilir. Üç yaşın altındaki küçük çocuklar için bu süre beş yıldır.
Teorik olarak birlikte yaşamalarının mümkün olduğu bir üçüncü ülkede ikamet eden aileler de genellikle istisnai durum düzenlemesinin kapsamına girmez.
Yurtdışında bulunan ve ebeveynleri (ya da ebeveynlerinden biri) Almanya'da yaşayan refakatsiz çocuklar da bu şartları otomatik olarak karşılamamaktadır. Zor durumun kabul edilebilmesi için, ayrılık süresi veya acil tehditler gibi ek faktörlerin de mevcut olması gerekir.
Ayrıca, Almanya'da yaşayan kişinin beş yıldan uzun süredir oturma iznine sahip olması ve yerleşme izni için gerekli şartlarıyerine getirmesi durumunda, aile birleşimi başvurusu reddedilebilir. Bu durumlarda yetkililer, aile birleşiminin gerçekleşmemesinin kısmen kişinin kendi hatasından kaynaklandığını varsayar.
