İçişleri Bakanlığı, gönüllü geri dönüşlere yönelik daha fazla destek sağlanmasını değerlendiriyor
Focus dergisine göre, Alexander Dobrindt (CSU) başkanlığındaki Federal İçişleri Bakanlığı, kendi istekleriyle ülkelerine dönen Suriyelilere gelecekte 8.000 avroluk toplu bir ödeme yapılabileceğini değerlendiriyor. Şu ana kadar verilen destek genellikle çok daha düşük seviyede, yaklaşık 1.000 avro civarında.
Suriyeliler, Ocak 2025'ten itibaren Almanya'da kalıcı olarak ülkelerine dönmek için devlet desteğine başvurabilecekler.
Bu bağlamda önemli bir araç, Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF) tarafından koordine edilen REAG/GARP geri dönüş programıdır. Bu program kapsamında, gönüllü geri dönüş için seyahat masrafları karşılanmaktadır. Bazı durumlarda, geri dönen kişilere ek olarak maddi bir başlangıç yardımı da verilmektedir.
Genellikle BAMF, kişi başına en fazla 1.700 avro veya aile başına en fazla 4.000 avro tutarında destek sağlayabilir. Ancak bu yardıma ilişkin yasal bir hak bulunmamaktadır. Maddi desteğin verilip verilmeyeceği ve tutarının ne olacağı her zaman duruma göre değerlendirilir.
Şu anda tartışılan 8.000 avroluk primde durum farklı olacak. Focus dergisine göre, bu tutar artık bireysel olarak ve her bir vaka için ayrı ayrı hesaplanmayacak, sabit bir tutar olarak ödenecek.
Bundesinnenministerium’un bir sözcüsü, Münchner Merkur gazetesine verdiği demeçte, daha yüksek bir geri dönüş primi konusunda henüz bir karar alınmadığını açıkladı. Bu, 8.000 avroluk geri dönüş priminin şu anda onaylanmış bir program olmadığı anlamına geliyor. Şu ana kadar bu, sadece basında yer alan bir siyasi değerlendirme niteliğinde.
Geri dönüş primi nedir?
Geri dönüş primi, Almanya'yı kendi isteğiyle terk ederek menşe ülkelerine kalıcı olarak dönmek isteyen kişilere sağlanan maddi destektir. Bu prim, örneğin seyahati organize etmeye, varış sonrası ilk masrafları karşılamaya veya menşe ülkede yeni bir başlangıç yapmayı kolaylaştırmaya yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Bu yardım, yalnızca üçüncü ülke vatandaşlarına, yani Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelen kişilere yöneliktir. Örneğin, sığınma sürecinde olan kişiler, ülkeden ayrılması gereken kişiler, geçici kalma izni bulunan kişiler veya belirli insani ikamet izinlerine sahip kişiler bu yardımdan yararlanabilir.
Geri dönüş yardımı almak isteyenler, ülkeden ayrılmadan önce başvuruda bulunmalıdır. Ayrıca, ilgili kişiler genellikle geri dönüş masraflarını kendileri karşılayamayacaklarını kanıtlamak zorundadır. Bu yardım, ilke olarak sadece kalıcı bir şekilde ülkeden ayrılma durumunda bir kez verilir.
Bu yardım, belirli şartlara ve kurallara tabidir. Geri dönüş, gönüllü ve kalıcı olmalıdır. Geri dönüş yardımı için başvuran kişi, menşe ülkesine sadece geçici olarak gitmediğini beyan etmelidir.
Yardım kabul edildikten sonra, ilgili kişilerin gerçekten ülkeden ayrılması gerekir. Parayı alan ancak ülkeden ayrılmayan ya da daha sonra Almanya’ya kalıcı olarak geri dönen kişiler, aldıkları yardımları geri ödemekle yükümlü tutulabilir.
Neden daha yüksek geri dönüş primleri tartışılıyor?
Eski Suriye lideri Beşar Esad'ın Aralık 2024'te devrilmesinden bu yana, Almanya'da Suriyeliler için koruma ihtiyacının hâlâ devam edip etmediği konusunda siyasi tartışmalar sürüyor. Görünüşe göre, geri dönüş primi artık gönüllü geri dönüş için daha güçlü bir teşvik oluşturacak.
Federal Göç ve Mülteciler Dairesi Başkanı Hans-Eckhard Sommer, birkaç hafta önce yaptığı açıklamada, gönüllü geri dönüşler için şu ana kadar sağlanan mali desteğin kendi görüşüne göre yetersiz olduğunu belirtti. Hessen Eyaleti İçişleri Bakanı Roman Poseck (CDU) de daha güçlü mali teşviklerin yerinde olacağını düşünüyor.
Buna karşılık Yeşiller Partisi ve yardım kuruluşları sert eleştirilerde bulunuyor. Focus dergisine göre, Yeşiller Partisi politikacısı Max Lucks, Suriye’deki durumun hâlâ çok zor olmasına rağmen daha yüksek primlerden söz edilmesini eleştiriyor. Lucks, federal hükümeti ülkedeki kötü durumu yeterince dikkate almamakla suçladı.
İnsani yardım kuruluşları da erken bir dönüş konusunda uyarıda bulunuyor: Uluslararası Kurtarma Komitesi’nin verilerine göre, Suriye’deki altyapının büyük bir kısmı tahrip olmuş durumda. Ülke içinde pek çok insan yerinden edilmiş durumda ve nüfusun büyük bir kısmı yoksulluk içinde yaşıyor.
Keşif gezileri: Suriyeliler yerinde durumu inceleyebilir mi?
Bir başka sorun da şudur: Almanya’daki birçok Suriyeli, ülkedeki durumu kendi gözleriyle doğrulayamıyor. Koruma statüsüyle menşe ülkesine seyahat edenler, bu statünün yeniden incelenmesi veya iptal edilmesi riskini göze alıyor. Dolayısıyla Suriye’ye yapılacak bir seyahat, Almanya’daki ikamet durumunu etkileyebilir.
Bu nedenle bazı siyasetçiler, sınırlı süreli memleket ziyaretlerine izin verilmesini talep ediyor. Böylece, bu durumdan etkilenen kişiler, kendileri ve aileleri için geri dönüşün gerçekçi olup olmadığını kendileri değerlendirebilir. Ancak şu anda böyle bir düzenleme mevcut değil.
Özellikle CDU ve AfD, Suriye’ye keşif gezileri yapılmasına karşı çıkıyor. Bu nedenle şu kural hâlâ geçerli: Koruma statüsü olan bir kişinin Suriye’ye gitmesi, Almanya’daki ikamet statüsünü tehlikeye atar.
Sonuç: Şimdi ne olacak?
Almanya'daki Suriyeliler için mevcut haberlerin şimdilik bir etkisi yok. 8.000 avroluk geri dönüş primi şu anda sadece siyasi bir değerlendirme niteliğinde ve henüz kesinleşmiş değil.
Suriye’ye gönüllü olarak geri dönmeyi düşünenler, şimdiden BAMF’ye başvurarak destek alıp alamayacaklarını ve her bir durumda bu desteğin ne kadar olacağını öğrenebilirler.
Önemli: Menşe ülkesine kendi isteğiyle seyahat edenler, bunun kendi koruma statüsü, oturma izni ve ileride Almanya’ya geri dönme olasılığı açısından ne anlama geldiğini önceden mutlaka ayrıntılı bir şekilde incelemelidir.
Geri dönüş yardımı alan ve buna rağmen yine de uzun vadeli olarak Almanya’ya giriş yapan kişiler, aldıkları yardımları geri ödemekle yükümlü tutulabilir. Zira geri dönüş yardımları belirli bir amaca yöneliktir. Bu yardımların amacı, Almanya’dan kalıcı ve gönüllü olarak ayrılmaktır.
8.000 avroluk olası geri dönüş primi, federal hükümetin gönüllü geri dönüşe daha fazla ağırlık vermek istediğini gösteriyor. Ancak bu yeni sabit tutarın gerçekten uygulanıp uygulanmayacağı henüz belli değil. Şu ana kadar kesin bir karar alınmadı.
