Naturalizacja Syryjczyków: co proponują politycy?
W szeregach CDU/CSU nieustannie pojawiają się głosy krytyczne wobec obecnych przepisów dotyczących naturalizacji. Szczególną uwagę zwraca się na wymóg pięcioletniego okresu pobytu, po upływie którego możliwa jest naturalizacja.
Stephan Mayer, polityk CSU zajmujący się sprawami wewnętrznymi, wyraził teraz krytyczną opinię. W rozmowie z gazetą „Bild” stwierdził: „Przyznajemy obywatelstwo osobom, które ledwo spełniają wymagania, już po pięciu latach. To zbyt szybko”. Mayer domaga się zatem „gruntownej reformy prawa o obywatelstwie”.
Mayer wyraźnie wypowiedział się również na temat podwójnego obywatelstwa. Zaproponował zawieszenie tej możliwości dla Syryjczyków. W wywiadzie dla gazety „Bild” powiedział: „Musimy rozważyć zawieszenie podwójnego obywatelstwa dla Syryjczyków. Nie ma to większego sensu, skoro otwarcie dyskutujemy o masowych deportacjach do Syrii”.
Inni politycy z Unii wypowiedzieli się w podobnym tonie. Minister spraw wewnętrznych Hesji Roman Poseck (CDU) powiedział gazecie „Bild”: „System azylowy nie jest systemem imigracyjnym”. Jego głównym zadaniem jest ochrona ludzi przed prześladowaniami i zagrożeniami wojennymi. „Gdy warunki niezbędne do uzyskania tymczasowej ochrony przestaną istnieć, nie ma prawa do pozostania tutaj”.
Polityk CDU Cornell Babendererde opowiedziała się ponadto za zaostrzeniem testów naturalizacyjnych. W wywiadzie dla gazety „Bild” powiedziała: „Uważam za konieczne, aby w testach naturalizacyjnych jeszcze bardziej niż dotychczas kłaść nacisk na przywiązanie do liberalnego, demokratycznego porządku prawnego i konsekwentnie to sprawdzać”.
Podwójne obywatelstwo: jakie są obecnie przepisy?
Od 27 czerwca 2024 r. w Niemczech obowiązuje nowa ust awa o obywatelstwie. Zasadniczo od tego czasu przy uzyskaniu obywatelstwa niemieckiego możliwe jest zachowanie dotychczasowego obywatelstwa – pod warunkiem, że kraj pochodzenia zezwala na posiadanie podwójnego obywatelstwa.
Celem tych zmian było ułatwienie integracji i umożliwienie większej liczbie osób uzyskanie obywatelstwa. W ramach reformy skrócono również minimalny okres pobytu z ośmiu do pięciu lat. Ponadto osoby z pokolenia pracowników migrujących mogą uzyskać obywatelstwo na uproszczonych warunkach.
Jakie jest stanowisko Syrii w sprawie deportacji?
Tymczasem rząd syryjski krytycznie odnosi się do dyskusji na temat ewentualnych szybkich deportacji. Minister spraw zagranicznych Asaad al-Schaibani oświadczył na platformie X: „Zdecydowanie sprzeciwiamy się wszelkim próbom przymusowej deportacji”.
Syryjczycy na wygnaniu nie stanowią obciążenia. Rząd syryjski pracuje natomiast nad odbudową infrastruktury w kraju oraz stworzeniem warunków do dobrowolnego i bezpiecznego powrotu.
Również niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul (CDU) wypowiedział się na ten temat. Potwierdził on cel rządu federalnego, jakim jest „umożliwienie znacznej liczbie uchodźców wojennych powrotu do ojczyzny”.
Jednocześnie jednak wyjaśnił: Syryjczycy, którzy integrują się, pracują, uczą się języka niemieckiego i wnoszą wkład w życie społeczności, mogą pozostać w Niemczech i nadal mają możliwość uzyskania obywatelstwa.
Zawieszenie podwójnego obywatelstwa dla Syryjczyków – czy to możliwe?
Propozycje CDU/CSU – na przykład dotyczące zawieszenia prawa do podwójnego obywatelstwa dla Syryjczyków – są obecnie jedynie postulatami politycznymi. Aby mogły zostać wdrożone, należałoby najpierw przedstawić konkretny projekt ustawy, który musiałby zostać przyjęty przez Bundestag.
Obecnie nie ma takiego projektu. Oznacza to, że dotychczasowe warunki uzyskania obywatelstwa pozostają bez zmian. Obejmują one również prawo do podwójnego obywatelstwa, które od czerwca 2024 r. jest zapisane w ustawie.
Ponadto wątpliwe jest, czy przepis szczególny, który zawiesza prawo do podwójnego obywatelstwa dla obywateli określonych państw (w tym przypadku Syryjczyków), jest w ogóle prawnie możliwy. W Niemczech obowiązuje bowiem zasada równego traktowania zgodnie z art. 3 Ustawy Zasadniczej.
Przepis ten stanowi, że wszyscy ludzie muszą być traktowani jednakowo wobec prawa – niezależnie od płci, pochodzenia, rasy, języka, miejsca pochodzenia czy wyznania. Różne traktowanie w kwestii naturalizacji wyłącznie ze względu na obywatelstwo byłoby zatem problematyczne z prawnego punktu widzenia i mogłoby zostać zakwestionowane w sądzie.
Pozostaje więc czekać, czy te postulaty polityczne rzeczywiście przerodzą się w konkretny proces legislacyjny – i czy taki proces miałby szansę na sukces w sądzie.