Yabancı vasıflı işgücü sayısı önemli ölçüde arttı
Güncel rakamlar, Federal Nüfus Araştırmaları Enstitüsü’nün (BiB) bir araştırmasından ve Federal İçişleri Bakanlığı’nın verilerinden alınmıştır. Bu rakamlar, Almanya’daki yabancı vasıflı işgücü sayısının son yıllarda önemli ölçüde arttığını göstermektedir.
2023 yılında vasıflı işgücü için yaklaşık 133.000 yeni oturma izni verilirken, 2024’te bu sayı yaklaşık 157.000’e ulaştı. 2025 yılında ise bu sayı yaklaşık 205.000’e yükseldi.
Böylece, sadece iki yıl içinde vasıflı işgücü için yeni verilen oturma izni sayısı yüzde 50’den fazla arttı. 30 Nisan 2026 tarihi itibarıyla, Almanya’da vasıflı işgücü oturma iznine sahip toplam 605.000 kişi yaşıyordu.
Yeni vasıflı işgücünün çoğu bu ülkelerden geliyor
İlgili oturma iznine sahip vasıflı işçilerin çoğu şu anda Hindistan’dan gelmektedir. 30 Nisan 2026 itibarıyla Almanya’da yaklaşık 91.000 Hintli vasıflı işçi yaşamaktaydı.
En önemli menşe ülkeleri arasında şunlar da yer almaktadır:
- Vietnam ve Türkiye: her ikisinde de yaklaşık 35.000 vasıflı işgücü
- Çin: yaklaşık 31.400 vasıflı işgücü
- Rusya, Fas ve İran: her birinde yaklaşık 23.000 vasıflı işgücü
- Bosna-Hersek, Kosova ve Ukrayna: her birinde yaklaşık 19.000 vasıflı işgücü
Rakamlar, vasıflı işgücü göçünün dünyanın birçok farklı bölgesinden geldiğini göstermektedir. Bu göçte özellikle Asya ve Güneydoğu Avrupa ülkeleri öne çıkmaktadır.
Üniversite mezunu uzmanların sayısı giderek artıyor
Federal Nüfus Araştırmaları Enstitüsü’nün araştırması da belirgin bir eğilim ortaya koyuyor. Son yıllarda, yükseköğrenim diplomasına sahip yeni göçmenlerin sayısı önemli ölçüde artmıştır.
2015 yılından önce, her yıl ortalama 73.000 civarında üniversite mezunu Almanya’ya geliyordu. 2015’ten bu yana ise bu sayı yıllık ortalama 133.000 civarında. Ayrıca, 2005 ile 2023 yılları arasında göç eden her üç kişiden biri üniversite mezunuydu. Toplamda bu sayı yaklaşık 1,9 milyon kişiydi.
Aynı zamanda, tüm yeni göçmenler içinde yüksek nitelikli kişilerin oranı hafifçe azalmıştır. 2015 öncesinde bu oran yaklaşık yüzde 33 iken, sonrasında yaklaşık yüzde 30’a gerilemiştir. Bunun nedeni, göçün genel olarak önemli ölçüde artması ve dolayısıyla diğer grupların da daha fazla temsil edilmesidir.
Arka plan: Almanya’da vasıflı işgücü için ikamet izni
Almanya’daki yabancı vasıflı işçilerin çoğu, ya AufenthG’nin 18a. maddesine ya da 18b. maddesine göre bir ikamet iznine sahiptir.
AufenthG’nin 18a. maddesine göre verilen ikamet izni, tanınmış bir mesleki eğitim almış uzmanlara yöneliktir. Buna, mesleki eğitimini Almanya’da tamamlamış olan kişiler veya yurtdışında aldıkları mesleki diplomanın Almanya’da eşdeğer olarak tanınan kişiler dahildir.
Buna karşılık, AufenthG’nin 18b. maddesi, yükseköğretim diplomasına sahip vasıflı işgücü için geçerlidir. Bunun şartı, bir Alman yükseköğretim diplomasına sahip olmak ya da Almanya’da tanınan veya buna eşdeğer bir yabancı yükseköğretim diplomasına sahip olmaktır.
AufenthG’nin 18a veya 18b maddesi uyarınca oturma izni alınabilmesi için, diğer şartların yanı sıra aşağıdaki şartların da yerine getirilmesi gerekir:
- Mesleki veya akademik yeterlilik Almanya’da kazanılmış ya da Almanya’da tanınmıştır
- Somut bir iş teklifi veya iş sözleşmesi mevcuttur
- Bu iş, nitelikli bir faaliyettir
- Düzenlemeye tabi meslekler (örneğin doktorlar, eğitimciler, mimarlar veya mühendisler) için mesleki faaliyet izni mevcuttur
- Federal Çalışma Ajansı, gerekli olduğu ölçüde istihdama onay vermektedir
- Çalışma koşulları, Almanya’daki benzer pozisyonlardaki çalışanların koşullarıyla aynıdır
AufenthG’nin 18a veya 18b maddesi uyarınca bir ikamet izni, en fazla dört yıl süreyle verilebilir. İş sözleşmesinin süresi bundan daha kısa ise, ikamet izni genellikle iş sözleşmesinin süresi boyunca ve buna ek olarak üç ay daha geçerli olacak şekilde düzenlenir.
AufenthG’nin 18a ve 18b maddelerine göre verilen ikamet izinlerinin bir avantajı, hem yerleşme izni hem de vatandaşlığa kabul için geçerli olmalarıdır. Bu, bu ikamet izinleriyle geçirilen sürelerin daha sonra kalıcı ikamet veya vatandaşlığa kabul için hesaba katılabileceği anlamına gelir. Ayrıca, vasıflı işgücü, daha kolay şartlarla yerleşme izni alabilir.
Yabancı vasıflı işgücü, Alman işgücü piyasası için önemini korumaktadır
Almanya, yıllardır giderek artan bir nitelikli işgücü sıkıntısıyla karşı karşıya. Önümüzdeki yıllarda pek çok çalışan emekli olacak, buna karşın işgücü piyasasına giren gençlerin sayısı azalıyor.
Özellikle bakım, sağlık, zanaat, bilişim, teknik ve sanayi gibi alanlarda vasıflı işgücü açığı oldukça büyüktür. Birçok şirket, halihazırda açık pozisyonları doldurmakta zorluk çekmektedir. Bu nedenle, araştırmanın yazarları, yabancı vasıflı işgücünün göçünü, vasıflı işgücü açığını hafifletmek için önemli bir yol olarak görmektedir.
Özellikle mesleki eğitim almış veya yükseköğretim diplomasına sahip kişilerin önemi büyük. Bununla birlikte araştırmacılar, mesleki yeterliliğe sahip olmayan kişilerin de önemli bir katkı sağlayabileceğini vurguluyor. Bunun için ise mesleki gelişim programları, dil kursları ve yabancı diplomaların hızlı bir şekilde tanınması büyük önem taşıyor.
