Federal Hükümet, mevcut kısıtlamayı kaldırdı
Arka plan: Taliban’ın Ağustos 2021’de iktidarı ele geçirmesinin ardından Almanya, Afganistan’a yapılan sınır dışı işlemlerini başlangıçta tamamen askıya almıştı. Ağustos 2024’te ilk kez yeniden bir sınır dışı uçağı kalktı. O dönemde 28 hüküm giymiş suçlu Kabil’e götürüldü.
Mevcut federal hükümet, koalisyon anlaşmasında Afganistan ve Suriye’ye sınır dışı işlemlerini yeniden düzenli olarak yürütme konusunda mutabık kalmıştır –“suçlular ve güvenlik riski oluşturan kişilerden başlayarak”. Federal İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre, Mayıs 2025’ten bu yana 173 erkek daha Afganistan’a sınır dışı edilmiştir. Bu kişilerin hepsi daha önce ceza hukuku kapsamında işlem görmüştü.
Ancak bundan böyle, bir mahkûmiyet kararı artık Afganistan’a sınır dışı edilme için bir ön koşul olmayacak. Bu değişiklik, geçen hafta Hessen İçişleri Bakanlığı’nın yayınladığı bir kararnameyle duyuruldu. Kararnamede, Federal Polis’in sınır dışı etme işlemlerinin hazırlık aşamasındaki mevcut kısıtlamaları kaldırdığı belirtiliyor.
Bunun anlamı şudur: Bundan böyle Afganistan’a sadece hüküm giymiş suçlular ve tehlike arz eden kişiler değil, sabıka kaydı bulunmayan ve ülkeden ayrılma yükümlülüğü olan Afgan vatandaşları da sınır dışı edilecektir.
Yeni önlem kimleri etkiliyor – kimleri etkilemiyor?
Şu ana kadar elde edilen bilgilere göre, yeni önlem özellikle reşit, bekar ve sınır dışı edilme kararı kesinleşmiş Afgan erkek vatandaşlarını ilgilendiriyor. Artık sabıka kaydı şartı aranmayacak.
Örneğin, bir kişinin sığınma başvurusu kesin olarak reddedilmişse, başka bir ikamet hakkı bulunmuyorsa ve gönüllü çıkış süresi dolmuşsa, bu kişi için sınır dışı edilme yükümlülüğü uygulanabilir hale gelir. İkamet izninin kaybedilmesinden sonra da sınır dışı edilme yükümlülüğü doğabilir.
Şu anda bilinen bilgilere göre, kadınlar, reşit olmayanlar ve aileler Afganistan’a yapılacak sınır dışı işlemlerinden hâlâ etkilenmemektedir. Ayrıca, geçerli bir oturma izni olan veya sığınma başvurusu süreci devam eden kişiler de ilke olarak bu durumdan etkilenmemektedir.
Ayrıca, geçici kalma izni veya sınır dışı edilme yasağı söz konusu olduğunda sınır dışı etme işlemi gerçekleştirilemez. Örneğin, bir kişinin Afganistan’da işkenceye, idam cezasına veya can ve mal güvenliğine yönelik somut bir tehlikeye maruz kalma riski varsa, sınır dışı edilme yasağı söz konusu olabilir. Ağır bir hastalık da sınır dışı edilmeye engel teşkil edebilir. Sınır dışı edilme yasağının olup olmadığı her zaman münferit olarak değerlendirilir ve kişinin bireysel koşullarına bağlıdır.
Verilere göre Federal Göç ve Mülteciler Dairesi’ne (BAMF) göre şu anda Almanya’da yaklaşık 452.000 Afgan vatandaşı yaşamaktadır. Bunların yaklaşık 15.300’ü ülkeden ayrılmak zorundadır. Yaklaşık 11.400’ü geçici kalma iznine sahiptir, 4.000’e yakını ise geçici kalma izni bulunmamaktadır.
Bu eyaletler yeni imkânı değerlendirmek istiyor
Birkaç eyalet, gelecekte sabıka kaydı olmayan Afgan vatandaşlarını da sınır dışı edeceklerini şimdiden duyurdu. Ancak suçlular ve tehlike arz eden kişiler öncelikli olarak ele alınmaya devam edecek.
Hessen Eyaleti İçişleri Bakanı Roman Poseck (CDU), eyaletinin yeni imkânlardan yararlanacağını açıkladı. Poseck, sığınma sürecinin ardından ülkeden ayrılması gereken kişilerin ilke olarak Almanya’yı terk etmesi gerektiğini belirtti.
Brandenburg, Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen eyaletleri de gelecekte, suçluların yanı sıra ülkeden ayrılması gereken diğer Afganistanlıları da Afganistan’a sınır dışı etmeyi planlıyor. Rheinland-Pfalz ve Saarland eyaletleri de bu yeni uygulamayı hayata geçireceklerini duyurdu.
Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt (CSU), yeni politikayı savunuyor. Dobrindt’e göre, sığınma sürecini kesin olarak başarısızlıkla tamamlamış ve hakkında icra edilebilir sınır dışı etme kararı bulunan kişiler, Almanya’yı gönüllü olarak terk etmedikleri takdirde sınır dışı edilmeyi beklemelidir.
Sonuç
Almanya Federal Hükümeti, Afganistan’a yapılan sınır dışı etmeleri daha geniş bir kitleye yaymayı planlıyor. Gelecekte, sadece suçlular ve güvenlik riski oluşturan kişiler değil, aynı zamanda ülkeden ayrılma yükümlülüğü bulunan ve sabıka kaydı bulunmayan Afgan erkekler de sınır dışı edilecek.
Geçerli bir ikamet izni bulunan veya sığınma başvurusu süreci devam eden kişiler bu durumdan etkilenmez. Geçici kalma izni olan kişiler de, bu iznin veriliş nedeni devam ettiği sürece sınır dışı edilemez. Aynı durum, örneğin işkence tehdidi, can ve mal güvenliğine yönelik somut bir tehlike veya ağır bir hastalık gibi nedenlerle sınır dışı edilme yasağı varsa da geçerlidir.
Mevcut kriterlere göre kadınlar, reşit olmayanlar ve aileler de yeni sınır dışı etme uygulamasının odak noktasında yer almamaktadır. Bir sınır dışı işleminin gerçekten gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği, her bir vaka için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
