AB, geri gönderme ve sınır dışı etme konusunda yeni kurallar kabul etti
Çeşitli medya kaynaklarının bildirdiğine göre, AB Parlamentosu dün geri dönüş ve sınır dışı etme işlemlerine ilişkin yeni kurallar hakkında oylama yaptı. Planlanan geri dönüş yönetmeliği lehinde 418 milletvekili oy kullandı, 218 milletvekili aleyhte oy kullandı ve 30 milletvekili çekimser kaldı.
Yeni yönetmeliğin amacı, AB’de ikamet hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilme işlemlerini daha hızlı ve daha tutarlı bir şekilde gerçekleştirmektir. Ayrıca, üye devletlerin daha yakın işbirliği içinde çalışması ve diğer AB ülkelerinin geri dönüş kararlarını daha kolay kabul edebilmesi hedeflenmektedir.
Kararın tartışmalı bir kısmı, sözde “geri dönüş merkezleri”dir. Bunlar, Avrupa Birliği sınırları dışında bulunan geri dönüş merkezleridir. AB, bu kararla üye devletlerin üçüncü ülkelerde bu tür merkezler kurabilmelerine yönelik yasal dayanağı oluşturmaktadır.
2026 yılının Haziran ayından itibaren yeni AB iltica kuralları yürürlüğe girecek. Bu kurallar, güvenli üçüncü ülkelere sınır dışı edilmeyi ve iltica başvurularının daha hızlı reddedilmesini mümkün kılıyor. Bu somut olarak ne anlama geliyor?
Return Hubs’ta kimler barındırılacak?
Şu ana kadar yapılan planlara göre, Return Hub’lar, AB’de ikamet hakkı bulunmayan ancak menşe ülkelerine doğrudan geri gönderilemeyen kişiler için kullanılacak. Bu merkezler, sınır dışı edilme işlemi ya da başka bir güvenli üçüncü ülkeye seyahat düzenlenmesi mümkün olana kadar ara durak görevi görecek.
Bu durumdan en çok, ikamet izni bulunmayan ve hakkında icra edilebilir bir geri dönüş kararı bulunan kişiler etkilenecektir. Bunlar arasında, örneğin, sığınma başvurusu kesin olarak reddedilen veya başka nedenlerle ülkeden ayrılmakla yükümlü olan kişiler yer almaktadır.
Geri dönüş merkezlerinin hangi üçüncü ülkelerde kurulacağı henüz kesinleşmemiştir. Ancak Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt’in (CSU) verdiği bilgilere göre, üçüncü ülkelerle ilk anlaşmalar 2026 yılının sonuna kadar imzalanabilir.
Bu düzenlemeden kimler muaf tutulur?
Mevcut planlara göre, refakatsiz çocuklar geri dönüş merkezlerinde barındırılmayacak. Ancak çocuklu aileler için durum farklı. Bu ailelerin de ilke olarak geri dönüş merkezlerinden sınır dışı edilebilmesi öngörülüyor. Bu husus özellikle tartışmalı.
Ayrıca, ülkeden ayrılması gereken kişilerin Return Hub’larda ne kadar süre kalacakları da henüz belli değil.